در مجموعه مقالات: «نشانه شناسی و نقد ادبیات داستانی معاصر

نقد و بررسی آثار ابراهیم گلستان و جلال آل احمد»

تهران: نشر سخن، صص. 43-74

 

 

داستان‌های به هم متصل:

از داستان خوشه‌ای تا داستان کلان

 

لیلا صادقی

دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه تهران

 

چکیده

داستان دنباله‌دار یا «رمان در داستان»، ژانری است که با اسم‌ها و طبقه‌بندی‌های متفاوتی حدوداً از 1914 شکل گرفته و طرفداران بسیاری هم داشته است، اما این ژانر در ایران از 1348 و با مجموعه داستان آذر، ماه آخر پائیز آغاز به حیات می‌کند و البته با مجموعه داستان شکار سایه فراتر می‌رود و نوعی جدید به نام «داستان کلان» را ایجاد می‌کند. پرسش این پژوهش چیستی داستان کلان و چگونگی شکل‌گیری آن در ادبیات داستانی و تفاوت آن با دیگر انواع «رمان در داستان» است. براساس فرضیه‌ی این پژوهش، داستان کلان به ساختارهای طرح‌واره‌ای مشابهی گفته می‌شود که عناصر داستانی متفاوت به‌واسطه‌ی آن کنش مشابهی را انجام می‌دهند. درنتیجه، این ساختار باعث می‌شود که عناصر داستانی در یک فضای داستانی با فضای داستانی دیگر ترکیب شوند و در فضای ادغام، یک فضای داستانی جدید به نام داستان کلان ایجاد کنند که در آن یک استعاره‌ی مفهومی با بازنمایی‌های متفاوت، داستان‌های به ظاهر متفاوت را می‌سازد. کارکرد داستان کلان، تبدیل ساختار اثر به بخشی از روایت داستانی برای انتقال مضمون اثر است.

 

کلید واژه‌ها: ساختار خرد، ساختار کلان، داستان کلان، رمان در داستان، ادغام، ابراهیم گلستان.

 
 
 
(مقاله به علت حق نشر در سایت قابل دانلود نیست و از طریق تهیه کتاب قابل دسترس است)

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

نام:

ایمیل: